Longembolie

Introductie

Op de Spoedeisende Hulp (SEH) heeft u een longembolie gekregen. In deze informatie leest u:

  • Wat een longembolie is
  • Wat mogelijke oorzaken kunnen zijn
  • Welke klachten bij een longembolie passen
  • Wat de behandeling is
  • Wanneer u contact met een arts moet opnemen

Wat is een longembolie?

Een longembolie is een verstopping in een of meerdere bloedvaten in de longen. Het ontstaat meestal doordat een bloedprop (trombus) ergens in het lichaam losraakt en via de bloedstroom naar de longen reist. In de longen blokkeert het stolsel de bloedstroom. Hierdoor komt er minder zuurstof in het bloed, wat kan leiden tot zuurstoftekort in het lichaam. Dit kan problemen geven met de ademhaling, hartslag en bloeddruk.

Een longembolie ontstaat vaak door trombose. Bij trombose ontstaat er een bloedprop in een diepe ader, vaak in het been. Dit wordt diepe veneuze trombose (DVT) genoemd. Het stolsel kan loskomen, en via het hart naar de longen reizen.

Risicofactoren voor trombose en longembolie zijn:

  • Lang stilzitten of liggen (bijvoorbeeld bij bedrust, na een operatie, met een gipsbeen of tijdens een lange vliegreis)
  • Zwangerschap of het gebruik van de anticonceptiepil of andere hormonen
  • Erfelijke aanleg waardoor het bloed sneller stolt
  • Langdurige ziekten zoals kanker, hart- en vaatziekten of longaandoeningen
  • Ernstige infecties
  • Overgewicht

Klachten van een longembolie


De klachten van een longembolie kunnen verschillend zijn. Dit hangt af van de grootte van het stolsel en hoeveel bloedvaten in de longen geblokkeerd zijn.

Veelvoorkomende klachten zijn:

  • Plotselinge kortademigheid of moeite met ademhalen
  • Pijn op de borst, die vaak scherp is en erger wordt bij ademhalen
  • Snelle hartslag
  • Hoesten, soms met bloed
  • Flauwvallen of duizeligheid

Niet iedereen heeft dezelfde klachten. Bij een kleine longembolie zijn de klachten vaak minder erg. Maar een grote longembolie kan snel levensgevaarlijk zijn.

Diagnose van longembolie

Om te weten of iemand een longembolie heeft, worden er verschillende onderzoeken gedaan. Vaak wordt de diagnose gesteld met een CT-scan.

Behandeling van een longembolie

De behandeling van een longembolie heeft als doel het stolsel niet groter te maken en nieuwe stolsels te voorkomen. Hierdoor krijgt het lichaam de tijd om het stolsel zelf af te breken. De belangrijkste behandeling is het gebruik van bloedverdunners.

Bloedverdunners (anticoagulantia):
Dit zijn medicijnen die voorkomen dat het stolsel groter wordt en nieuwe stolsels ontstaan. Er zijn verschillende soorten bloedverdunners. Vaak krijgt u een bloedverdunner in tabletvorm. Soms krijgt u tijdelijk injecties onderhuids in de buik of het bovenbeen.

Het is belangrijk om te weten dat het geen probleem is om alvast te beginnen met bloedverdunners, voordat de diagnose definitief is gesteld met een CT-scan. De bloedverdunners zorgen er niet voor dat een longembolie onzichtbaar wordt op de scan.

Of u in het ziekenhuis moet blijven, hangt af van hoe groot de longembolie is en welke klachten u heeft. Als u zich goed voelt en uw situatie is stabiel, mag u soms naar huis vanaf de SEH, en wordt u later op de polikliniek gecontroleerd. Als het nodig is om u langer in het ziekenhuis te houden (bijvoorbeeld als uw zuurstofgehalte of bloeddruk te laag is), wordt u opgenomen.

Preventie van longembolie / Wat kunt u zelf doen?


Het is vooral belangrijk om longembolieën te voorkomen bij mensen die risico hebben op trombose. Enkele belangrijke maatregelen zijn:

  • Voldoende bewegen: vooral bij lange periodes van inactiviteit, zoals lange vliegreizen
  • Medicatie bij verhoogd risico: mensen met een verhoogd risico op trombose moeten soms (levenslang) bloedverdunners gebruiken
  • Gezonde voeding en genoeg drinken: dit helpt om de bloedcirculatie te verbeteren en stolsels te voorkomen

Wanneer moet u contact opnemen met een arts?

  • Als u klachten heeft van een longembolie, zoals plotselinge kortademigheid of pijn op de borst, moet u direct medische hulp zoeken
  • Als u gestart bent met de behandeling voor een longembolie en uw klachten verergeren
  • Als u wordt behandeld voor trombose (bijvoorbeeld een trombosebeen) en plotseling kortademig wordt of pijn op de borst krijgt

Meer informatie?

Voor meer informatie over anafylaxie kunt u terecht op de website https://anafylaxie.com/.

Longontsteking

Introductie

Bij u is een longontsteking vastgesteld op de Spoedeisende Hulp. Hieronder leest u: 

  • Wat een longontsteking is
  • Wat de oorzaken van een longontsteking zijn
  • Wat de klachten van een longontsteking zijn
  • Wat de behandeling van een longontsteking is
  • Wat u zelf kunt doen bij een longontsteking
  • Wat het beloop van een longontsteking is
  • Wanneer u contact op moet nemen met een arts

Wat is een longontsteking?

Bij een longontsteking zijn de kleine buisjes en de longblaasjes in de longen ontstoken. Een bacterie of virus komt via de neus of keel in de longblaasjes. Als er veel van die bacterie of dat virus is, geeft dit ontsteking en schade aan het longweefsel, wat leidt tot een longontsteking. Door de ontsteking worden de wanden van de longblaasjes dikker en komt er meer slijm. Daardoor kunnen de longen minder goed zuurstof opnemen.

De arts kan een longontsteking vaststellen door het doen van lichamelijk onderzoek, het maken van een longfoto  en soms door het bloed of slijm te onderzoeken.

Wat zijn de oorzaken van een longontsteking?

Een longontsteking kan ontstaan door een bacterie of virus. De meest voorkomende oorzaak van een longontsteking is de pneumokokken-bacterie. Daarnaast kan een longontsteking worden veroorzaakt door virussen, zoals het griepvirus (Influenza A of B) of het coronavirus. Deze virussen en bacteriën worden overgedragen van persoon op persoon via druppeltjes in de lucht, vaak door hoesten.

Het risico op een longontsteking is hoger wanneer u:

  • Ouder bent dan 65 jaar
  • Rookt
  • Ondervoed bent (door gezondheidsproblemen of verminderde voeding)
  • Een longziekte heeft, zoals astma, COPD, taaislijmziekte, longkanker
  • Een andere medische aandoening hebt, zoals suikerziekte of hartfalen
  • Een verzwakt immuunsysteem heeft
  • Moeite heeft met ophoesten door bijv. een beroerte of door overmatig alcoholgebruik.

Wat zijn de klachten?

Bij een longontsteking kunt u de volgende klachten hebben:

  • Hoesten (met of zonder slijm)
  • Koorts
  • Kortademigheid of een snellere ademhaling
  • Zwakte en vermoeidheid
  • Een verhoogde hartslag
  • Pijn op de borst hebben bij diep inademen

Wat is de behandeling van een longontsteking?

Voor de meeste patiënten weet de arts op het moment van starten van behandeling niet of een bacterie of virus de oorzaak is van de longontsteking. Bij een virus helpt antibiotica niet. Daarom krijgt u bij het vermoeden op een longontsteking door een virus geen antibiotica.

Bij een vermoeden op een bacterie wordt er gestart met antibiotica.  Het is belangrijk om de hele kuur af te maken.  Wanneer de longontsteking wordt veroorzaakt door het griepvirus (influenza) en er een risico is op een ernstig beloop, wordt er soms gestart met medicatie tegen het virus. 

Bij koorts of pijn kunt u paracetamol innemen, vier keer per dag 1000mg (2 tabletten van 500mg).

Wat kunt u verder zelf doen?

  • Drink voldoende water/vocht: 1.5-2 liter per dag (tenzij u een vochtbeperking heeft, overleg dan met uw arts)
  • Neem voldoende rust
  • Stop met roken
  • Tegen pijn en koorts kunt u paracetamol gebruiken 
  • Was regelmatig uw handen en draag eventueel een mondkapje om andere niet te besmetten
  • Probeer zoveel mogelijk in beweging te blijven
  • Maak een antibioticakuur altijd helemaal af, ook als de klachten eerder verdwenen lijken en u zich alweer beter voelt. Indien u klachten krijgt passend bij een bijwerking of allergische reactie van de medicatie (zoals huiduitslag, ernstige diarree etc.), neem dan direct contact op met een arts.
  • Aan kinderen, mensen boven de 60 jaar en aan medische risicogroepen wordt in Nederland de pneumokokkenvaccinatie aangeboden. Ook is voor mensen ouder dan 60 jaar en voor medische risicogroepen jaarlijks in het najaar de griepprik beschikbaar via de huisarts. Deze wordt aangeboden samen met de coronaprik.

Wat is het beloop van een longontsteking?

Als je een virus hebt of antibiotica slikt bij een bacterie, zou u zich binnen drie tot vijf dagen beter moeten voelen. De meeste mensen kunnen binnen een week weer hun gewone dingen doen. Het kan wel zijn dat u na de behandeling nog moe blijft of een hoest hebt die langer blijft. Deze hoest kan tot een maand duren, maar is meestal minder erg dan in het begin.

Wanneer contact opnemen met een arts?

  • Als u in rust snel of moeilijk ademt
  • U bloed ophoest
  • U in de war raakt of suf bent
  • Bij koude rillingen
  • U na het stoppen van de antibioticakuur toename heeft van klachten
  • U koorts houdt ≥ 48 uur na het starten van uw antibiotica kuur

Meer informatie?

Voor meer informatie over anafylaxie kunt u terecht op de website https://anafylaxie.com/.

Pijn op de borst

U bent op de Spoedeisende Hulp (SEH) geweest vanwege pijn op de borst. De arts heeft gezegd dat u weer naar huis mag. In deze tekst leest u:

  • Wat de mogelijke oorzaak van uw pijn op de borst kan zijn,
  • Wanneer u 112 of uw huisarts moet bellen.

Wat kan de oorzaak zijn van uw pijn op de borst?

Op de SEH heeft de arts met u gesproken en u onderzocht. Soms is er extra onderzoek gedaan. De arts heeft ernstige ziektes zoals een hartaanval of een bloedpropje in de longen (longembolie) uitgesloten of erg onwaarschijnlijk gevonden.
Soms is de oorzaak van de pijn niet duidelijk. Mogelijke oorzaken zijn:

  1. Oorzaak onbekend. Er zijn geen ernstige ziektes gevonden. Soms weten we niet precies waar de pijn vandaan komt.
  2. Maagklachten.
  3. Spieren of botten. Door een bepaalde beweging of door hoesten kunt u een spier verrekken. Soms merkt u die beweging niet op. Vaak wordt de pijn erger door op de pijnlijke plek te drukken.
  4. Spanning of stress. 
  5. Andere oorzaak. Als dit bij u het geval is, heeft de arts dit op de SEH met u besproken.

Wat kunt u merken?

De pijn op de borst kan soms van plek veranderen, verdwijnen of weer terugkomen. Volg het advies van de arts over pijnstillers als u dat heeft gekregen.

Wanneer moet u contact opnemen?

Bel 112 als u last heeft van:

  • Plotselinge, ergere pijn op de borst, samen met zweten, misselijkheid of braken.
  • Benauwdheid
  • Een snelle of onregelmatige hartslag.
  • Duizeligheid of licht gevoel in het hoofd

Bel de huisarts als:

  • De klachten blijven bestaan

Meer informatie?

Voor meer informatie verwijzen wij u naar de Spoedeisende Hulp waar u behandeld bent of uw huisarts.

Gekneusde of gebroken ribben

De arts op de Spoedeisende Hulp heeft vastgesteld dat u een of meerdere gebroken of gekneusde ribben heeft. U mag weer naar huis.

Hier leest u:

  • wat de behandeling van gebroken of gekneusde ribben is,
  • tips voor thuis,
  • hoe het herstel verloopt,
  • bij welke klachten u contact moet opnemen met uw (huis)arts.

Wat is de behandeling van gekneusde of gebroken ribben?

Het is niet mogelijk om gebroken of gekneusde ribben in het gips te zetten. De behandeling bestaat alleen uit pijnstillers. Deze zijn erg belangrijk. Volg altijd het advies op van de arts. Voor meer informatie over het juiste gebruik van pijnstillers, zie ‘pijnstilling volwassenen’.

Wat kunt u verder zelf doen?

Om beter te herstellen, geven we u een paar adviezen:

  • Het is belangrijk dat u regelmatig diep ademhaalt. Doe dit één keer per uur een paar keer achter elkaar.
  • Probeer niet om hoesten tegen te houden. Diep ademhalen en hoesten kan pijnlijk zijn, maar het is wel belangrijk. Dit helpt om een longontsteking te voorkomen.
  • Door uw pijnstillers goed in te nemen, kunt u makkelijker diep ademhalen en hoesten.

Hoe verloopt het herstel?

Een gekneusde of gebroken rib geneest meestal vanzelf. Het bot geneest in ongeveer 6 weken, maar de pijn kan langer blijven.

Wanneer contact opnemen met een arts?

Mogelijke problemen bij een gekneusde of gebroken rib zijn een longontsteking of een klaplong. Als u plotseling moeite krijgt met ademhalen, koorts krijgt, of slijm ophoest, neem dan contact op met uw (huis)arts.

Meer informatie?

Voor meer informatie verwijzen wij u naar de Spoedeisende Hulp waar u behandeld bent of uw huisarts.